อุปกรณ์ร้านข้าวแกงที่ใช้ทุกวันและกำหนดหน้าตาร้านมากที่สุดคือถาดสแตนเลสใส่อาหารหรือถาดใส่กับข้าว ร้านจำนวนมากเริ่มจากถาดหลายแบบหลายขนาดปนกัน แล้วเจอปัญหาวางไม่เต็มช่อง ถาดสำรองใช้แทนกันไม่ได้ และแกงเย็นก่อนเที่ยง ถ้าวางระบบด้วยถาดขนาดมาตรฐาน GN (Gastronorm) ตั้งแต่แรก ถาดทุกใบจะสลับช่องกันได้ ใช้ใบเดียวตั้งแต่เก็บในตู้เย็นจนวางขายหน้าร้าน และต่อยอดเป็นระบบอุ่นได้ภายหลัง

อุปกรณ์ร้านข้าวแกงส่วนหน้าร้านมีอะไรบ้าง
| อุปกรณ์ | ใช้ทำอะไร | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ถาดสแตนเลสใส่อาหาร Food Pan ขนาด GN | ใส่กับข้าวทุกเมนู ทั้งวางขายและสำรองในครัว | เลือกขนาดและความลึกตามเมนู ดูหัวข้อถัดไป |
| ถาด Food Pan เจาะรู | ซ้อนบนถาดทึบ ให้น้ำมันจากของทอดหรือน้ำจากผักลวกหยดลงด้านล่าง | มีทุกขนาด ใช้ร่วมกับถาดทึบขนาดเดียวกัน |
| อ่างอุ่นอาหาร Built-in หรืออ่างตั้งโต๊ะ | อุ่นแกงที่ขายนานให้ร้อนตลอด | ใช้คู่กับฮีทเตอร์ไฟฟ้าหรือถ้วยแอลกอฮอล์ |
| หม้ออุ่นซุปไฟฟ้า 8 ลิตร | น้ำซุปใสที่ให้ลูกค้าตักฟรี หรือแกงจืดขายเป็นถ้วย | ใช้ไฟ 400–475 วัตต์ เสียบปลั๊กบ้านได้ |
| กระบวยและช้อนตักประจำถาด | ตักแกงและกับข้าวแยกเมนู | หาได้จากร้านอุปกรณ์ครัวทั่วไป |
| เทอร์โมมิเตอร์แบบเสียบและป้ายเมนู | เช็กว่าแกงร้อนพอ และบอกชื่อเมนูกับส่วนผสมสำคัญ | หาได้จากร้านอุปกรณ์ครัวทั่วไป |
ส่วนตัวเคาน์เตอร์หรือตู้โชว์กับข้าว ร้านส่วนใหญ่สั่งทำกับช่างตามขนาดหน้าร้าน สิ่งสำคัญคือให้ช่างทำช่องวางถาดตามขนาด GN ตั้งแต่แรก ถาดทุกยี่ห้อที่เป็นมาตรฐาน GN จะวางได้พอดี
ถาดสแตนเลสใส่อาหาร ถาด GN ขนาดไหนใช้กับเมนูอะไร
ในร้านข้าวแกง ถาด GN ที่ใช้บ่อยที่สุดมี 3 ขนาด คือ 1/3, 1/4 และ 1/6 ส่วน 1/2 ใช้กับเมนูที่ตักทั้งวัน และ 1/9 ใช้กับเครื่องเคียงเล็ก ๆ ถาดของเราเป็นสแตนเลสเกรดอาหาร ทนร้อนและเย็น แช่แข็งหรืออบได้ และเข้าเครื่องล้างจานได้ ดูตารางขนาดครบทุกไซซ์ได้ที่ตารางขนาด Food Pan
| ขนาดถาด | กว้าง × ยาว | ต่อช่อง 1/1 | ใช้กับเมนูแบบไหนในร้านข้าวแกง |
|---|---|---|---|
| 1/2 | 26.50 × 32.50 ซม. | 2 ใบ | เมนูขายดีที่ตักทั้งวัน เช่น ไข่พะโล้ หมูทอดกระเทียม หรือแกงประจำร้าน |
| 1/3 | 17.50 × 32.50 ซม. | 3 ใบ | แกงน้ำและแกงข้นเกือบทุกชนิด ถาดยาวทำให้ตักด้วยกระบวยได้ถนัด |
| 1/4 | 16.20 × 26.50 ซม. | 4 ใบ | ผัดผัก ผัดเผ็ด ผัดกะเพรา และกับข้าวที่ขายปริมาณปานกลาง |
| 1/6 | 16.20 × 17.60 ซม. | 6 ใบ | ไข่เค็ม ไข่ดาว น้ำพริก ผักเคียง และเมนูที่ทำน้อยแต่เปลี่ยนบ่อย |
| 1/9 | 11.00 × 17.60 ซม. | 9 ใบ | พริกน้ำปลา ผักดอง และเครื่องเคียงเล็ก ๆ |
เมื่อวางถาดเล็กผสมกันในช่องเดียว บางเคาน์เตอร์ต้องมีคานแบ่งช่องรองขอบถาด ไม่อย่างนั้นถาดเล็กจะหล่นลงไปในช่อง ให้วัดช่องที่มีอยู่และคุยกับช่างทำเคาน์เตอร์ก่อนสั่งถาด

จัดถาดผสมในช่อง 1/1 แบบที่ร้านข้าวแกงใช้บ่อย
หลักคือผลรวมสัดส่วนในหนึ่งช่องต้องเท่ากับ 1 และถาดที่วางรวมกันต้องประกอบกันเป็นสี่เหลี่ยมได้พอดี ชุดที่ใช้ได้จริงในร้านข้าวแกง
- 1/3 × 3 — แกง 3 อย่างเรียงกัน เหมาะกับแถวแกงน้ำที่ใช้ถาดลึกเท่ากันทั้งแถว
- 1/3 + 1/3 + 1/6 + 1/6 — แกง 2 อย่างคู่กับไข่เค็มและน้ำพริก ถาด 1/6 สองใบวางเคียงกันพอดีที่ของถาด 1/3 หนึ่งใบ
- 1/2 + 1/4 + 1/4 — เมนูขายดีหนึ่งอย่างคู่กับผัด 2 อย่าง ถาด 1/4 สองใบรวมกันเท่ากับที่ของ 1/2
- 1/4 × 4 — ผัด 4 อย่างในช่องเดียว เหมาะกับแถวกับข้าวแห้ง
- 1/6 × 6 — แถวเครื่องเคียง ไข่ หรือของทอดชิ้นเล็ก
ความลึกของถาดใส่กับข้าว เลือกตามชนิดเมนู
ถาด GN มี 3 ความลึก คือ 65, 100 และ 150 มม. ในร้านข้าวแกง ความลึกมีผลทั้งปริมาณและความร้อน ถาดลึกใส่ได้มาก เติมน้อยครั้ง แต่กับข้าวก้นถาดจะอยู่นานกว่าและร้อนไม่เท่าผิวหน้า ถาดตื้นเปลี่ยนบ่อยกว่า แต่กับข้าวดูใหม่และร้อนทั่วถึง
| ความลึก | เมนูในร้านข้าวแกง | ข้อสังเกต |
|---|---|---|
| 65 มม. (2.5 นิ้ว) | ไข่เจียว ไข่ดาว ปลาทอด หมูทอด ทอดมัน ผัดแห้ง | ของทอดไม่ทับกันจนนิ่ม ซ้อนถาดเจาะรูบนถาดทึบให้น้ำมันหยดลงล่าง |
| 100 มม. (4 นิ้ว) | ผัดผัก ผัดเผ็ด พะแนง ฉู่ฉี่ แกงคั่ว | ความลึกที่ใช้มากที่สุด ตักง่าย เหมาะกับกับข้าวที่มีน้ำขลุกขลิก |
| 150 มม. (6 นิ้ว) | แกงเขียวหวาน แกงส้ม แกงป่า ต้มจืด พะโล้ ต้มข่า | เมนูน้ำมาก น้ำไม่ล้นเวลาตัก ควรคนให้ทั่วเป็นระยะ |

ร้านต้องมีถาดกี่ใบ
หลักง่าย ๆ คือ เมนูละ 2 ใบ ใบหนึ่งวางขาย อีกใบอยู่ในครัวพร้อมเปลี่ยน เมนูขายดีที่หมดก่อนเที่ยงควรมี 3 ใบ เพื่อให้มีใบที่ล้างรออยู่ด้วย ตัวอย่างการคำนวณ (สมมติว่าแกงน้ำใช้ 1/3 ผัดใช้ 1/4 และเครื่องเคียงใช้ 1/6)
| ขนาดร้าน | แกงน้ำ 1/3 | ผัด 1/4 | เคียง 1/6 | ช่อง 1/1 ที่ต้องมี | ถาดรวม (เมนูละ 2 ใบ) |
|---|---|---|---|---|---|
| ร้านเล็ก 13 เมนู | 3 | 4 | 6 | 3 ช่อง | 26 ใบ |
| ร้านกลาง 20 เมนู | 6 | 8 | 6 | 5 ช่อง | 40 ใบ |
| ร้านใหญ่ 33 เมนู | 9 | 12 | 12 | 8 ช่อง | 66 ใบ |
ช่อง 1/1 หนึ่งช่องคือพื้นที่เท่าถาด 1/1 (32.40 × 52.30 ซม.) เคาน์เตอร์จริงต้องเผื่อขอบและคานระหว่างช่อง ให้วัดหน้างาน แล้วส่งรายการเมนูกับขนาดเคาน์เตอร์ให้ทีมงานช่วยตรวจจำนวนถาดได้
อุ่นแกงในร้านข้าวแกงให้ร้อนตลอดวันขาย
ร้านข้าวแกงหลายร้านวางกับข้าวที่อุณหภูมิห้องตั้งแต่เช้าจนบ่าย ซึ่งเกินกรอบ 2 ชั่วโมงที่ WHO แนะนำสำหรับอาหารสุก โดยเฉพาะแกงกะทิที่บูดง่าย ทางออกคือแยกโซนร้อนสำหรับแกงที่ขายนาน ให้อยู่สูงกว่า 60°C และทำเมนูที่วางอุณหภูมิห้องเป็นรอบสั้นแทน
- อ่าง Built-in ฝังเคาน์เตอร์ — อ่างอุ่นอาหาร Built-in สูง 255 มม. ฝังลงหน้าเคาน์เตอร์ได้เรียบ มีทรง Oblong, Round, Soup และ Double Soup ความจุ 4.5 ลิตร ต้องเจาะช่องตามขนาดตัวเครื่อง (ทรงยาว 670 × 460 มม. ทรงกลม 515 × 506 มม.) จึงเหมาะกับร้านที่ทำเคาน์เตอร์ใหม่หรือรีโนเวต
- อ่างตั้งโต๊ะ — ร้านที่ไม่อยากเจาะเคาน์เตอร์ใช้อ่าง Roll Topตั้งบนโต๊ะแทนได้ ทรงยาว 9 ลิตรใช้พื้นที่ Food Pan 1/1 ซึ่งแบ่งเป็นถาดย่อยได้
- แหล่งความร้อนสำหรับร้านที่เปิดทั้งวัน — ร้านข้าวแกงขายต่อเนื่องหลายชั่วโมง อ่างที่ใช้ฮีทเตอร์ไฟฟ้า (ที่หลายคนเรียกว่าถาดอุ่นอาหารไฟฟ้า) โดยใช้ฮีทเตอร์จากหน้า Heater และถ้วยแอลกอฮอล์สะดวกกว่าถ้วยแอลกอฮอล์ที่ต้องเปลี่ยนเป็นระยะ รุ่น Adjustable Heater ปรับระดับได้ ใช้ระดับต่ำกับแกงกะทิที่งวดและแตกมันง่าย
ข้อสำคัญ: ต้องมีน้ำในอ่างล่างเสมอขณะเปิดความร้อน เติมด้วยน้ำร้อนระหว่างวัน และเอาแกงที่ร้อนจากเตาลงถาด ไม่ใช่เอาแกงเย็นมาอุ่นในอ่าง ถ้าใช้ฮีทเตอร์หลายตัว ให้ช่างไฟตรวจกำลังไฟรวมและติดเต้ารับให้พอ ไม่พ่วงปลั๊กหลายทอดใต้เคาน์เตอร์ที่มีน้ำ ถ้าร้านใช้เคาน์เตอร์แบบบ่อน้ำร้อนอยู่แล้ว ดูความต่างได้ที่Bain Marie กับอ่างอุ่นอาหาร
จัดหน้าเคาน์เตอร์ให้ขายเร็วและสะอาด
- เรียงตามลำดับที่ลูกค้าสั่ง: จานและข้าว → แกงน้ำ → แกงข้นและผัด → ของทอด ไข่ และเครื่องเคียง → จุดคิดเงิน
- รวมเมนูที่ต้องอุ่นไว้โซนเดียว เดินสายไฟและวางฮีทเตอร์ในจุดเดียว ส่วนของทอดวางนอกโซนที่มีไอน้ำ เพราะไอน้ำทำให้แป้งทอดนิ่ม ทอดเป็นรอบเล็กแทน
- แยกเมนูเผ็ดกับไม่เผ็ดให้เห็นชัด และสลับสีกับข้าวที่คล้ายกันไม่ให้อยู่ติดกัน ลูกค้าชี้สั่งได้เร็ว
- ติดป้ายชื่อเมนูทุกถาด และระบุเมนูที่มีอาหารทะเล ถั่ว หรือเผ็ดมาก
- ให้พนักงานตักจากฝั่งในเคาน์เตอร์ และมีกระจกหรือแผงกั้นด้านลูกค้า ลูกค้าไม่ต้องยื่นมือหรือช้อนเข้าใกล้ถาด
- เว้นที่ด้านหลังเคาน์เตอร์ให้วางถาดสำรองที่ยกมาจากครัวได้ ไม่ต้องวางบนพื้นหรือซ้อนบนถาดอื่น
สุขอนามัยระหว่างวัน: ฝาปิด ช้อนตัก และการเติม
- ทุกถาดมีช้อนหรือกระบวยของตัวเอง วางพาดโดยด้ามไม่จุ่มในแกง ไม่ใช้ช้อนเดียวตักหลายเมนู
- ปิดถาดด้วยฝาหรือแผ่นปิดช่วงก่อนเปิดร้านและช่วงลูกค้าน้อย กันฝุ่นและแมลง และช่วยเก็บความร้อน
- เติมแบบเปลี่ยนทั้งถาด ไม่เทแกงหม้อใหม่ทับแกงเก่าในถาดเดิม
- เช็ดขอบถาดที่มีแกงหยดทันที คราบที่แห้งติดขอบล้างยากและทำให้หน้าร้านดูไม่สะอาด
- วัดอุณหภูมิแกงในโซนร้อนด้วยเทอร์โมมิเตอร์แบบเสียบเป็นระยะ ให้อยู่สูงกว่า 60°C ดูวิธีวัดในบทความอุณหภูมิอาหารร้อน
ปิดร้าน: จัดการกับข้าวที่เหลือและล้างอุปกรณ์
- แยกกับข้าวที่เหลือเป็น 2 กลุ่ม คือกลุ่มที่อยู่ในโซนร้อนเกิน 60°C ตลอด กับกลุ่มที่วางอุณหภูมิห้อง กลุ่มหลังถ้าวางเกิน 2 ชั่วโมงไม่ควรเก็บต่อ
- กับข้าวที่จะเก็บ ให้เกลี่ยใส่ถาด GN ลึก 65 มม. เป็นชั้นบาง จะเย็นเร็วกว่าเก็บทั้งหม้อ แล้วปิดและเข้าตู้เย็นภายใน 2 ชั่วโมง
- ติดป้ายชื่อเมนูและวันที่ วันรุ่งขึ้นอุ่นบนเตาให้เดือดก่อนวางขาย และไม่ผสมของเหลือกับแกงหม้อใหม่
- ปิดฮีทเตอร์ ถอดปลั๊ก รอน้ำในอ่างเย็นแล้วเทออก เช็ดอ่างให้แห้ง ป้องกันคราบน้ำและกลิ่น
- ล้างถาดด้วยน้ำยาล้างจานหรือเข้าเครื่องล้างจาน เลี่ยงฝอยเหล็ก แล้วผึ่งให้แห้งก่อนซ้อนเก็บ
- เช็ดหน้าเคาน์เตอร์ คานแบ่งช่อง และขอบช่องวางถาด ซึ่งมักมีแกงหยดค้าง
ส่งรายการเมนูและขนาดเคาน์เตอร์มาให้ทีมงานช่วยจัดชุดถาดและถาดอุ่นอาหารได้ ขอใบเสนอราคาฟรีที่ 097-159-4553 หรือ LINE @premierworlds ออกใบเสนอราคาในนามบริษัทได้ กรุงเทพฯ ส่งฟรี ต่างจังหวัดส่งผ่านขนส่งตามระยะทาง
รุ่นที่กล่าวถึงในบทความ
ดูรุ่นและขนาดทั้งหมดได้ที่หน้าอ่างอุ่นอาหาร
คำถามที่พบบ่อย
ร้านข้าวแกงใช้ถาดขนาดไหนดี
ถาด GN 1/3 ใช้กับแกงเกือบทุกชนิด 1/4 ใช้กับผัด และ 1/6 ใช้กับไข่ เครื่องเคียง หรือเมนูปริมาณน้อย ร้านส่วนใหญ่ใช้สามขนาดนี้ผสมกัน และเพิ่ม 1/2 สำหรับเมนูที่ขายทั้งวัน
ถาดใส่กับข้าวลึกเท่าไหร่ดี
แกงน้ำใช้ลึก 150 มม. ผัดและแกงข้นใช้ 100 มม. ของทอดและไข่ใช้ 65 มม. ถ้าเมนูหมดเร็ว ใช้ถาดตื้นแล้วเปลี่ยนบ่อยจะได้กับข้าวที่ดูใหม่กว่า
เปิดร้านข้าวแกง 20 เมนู ต้องมีถาดกี่ใบ
คิดเมนูละ 2 ใบ (ขาย 1 สำรอง 1) จะได้ราว 40 ใบ และเพิ่มอีกใบสำหรับเมนูขายดีที่เปลี่ยนบ่อย จำนวนช่องบนเคาน์เตอร์ขึ้นกับสัดส่วนขนาดถาดที่เลือก
ถาดสแตนเลสร้านข้าวแกงใช้กับตู้ที่มีอยู่ได้ไหม
ถ้าตู้หรือเคาน์เตอร์ทำช่องตามมาตรฐาน GN ใช้ได้ทันที ถาด 1/3 ของเราขนาด 17.50 × 32.50 ซม. ถ้าเป็นช่องขนาดเฉพาะ ให้วัดช่องแล้วส่งขนาดให้ทีมงานตรวจก่อนสั่ง
แกงในร้านข้าวแกงต้องอุ่นตลอดไหม
แกงที่ขายนานเกิน 2 ชั่วโมงควรอยู่ในโซนร้อนสูงกว่า 60°C ตามหลัก WHO ใช้อ่างอุ่นอาหารที่มีน้ำร้อนด้านล่างกับฮีทเตอร์ไฟฟ้า หรือทำแกงเป็นรอบเล็กแล้วเปลี่ยนถาดก่อนครบ 2 ชั่วโมง
ร้านข้าวแกงควรเลือกฮีทเตอร์หรือถ้วยแอลกอฮอล์
ร้านที่อยู่ในอาคารและมีปลั๊ก ฮีทเตอร์ไฟฟ้าสะดวกกว่าเพราะไม่ต้องเปลี่ยนเชื้อเพลิงระหว่างวัน ถ้วยแอลกอฮอล์เหมาะกับการขายนอกสถานที่หรือจุดที่ไม่มีไฟ
สนใจอ่างอุ่นอาหาร? ส่งรูปหน้างานหรือจำนวนที่ต้องการให้ทีมงานได้เลย
📞 โทร 097-159-4553 💬 LINE @premierworlds