สแตนเลส 304 กับ 201 และ 430 ต่างกันอย่างไร สแตนเลสเกรดอาหารแบบไหนเหมาะกับถาดบุฟเฟ่ต์ อ่างอุ่นอาหาร และอุปกรณ์ครัว

📅 15 พ.ย. 2026 ⏱️ อ่าน ~14 นาที 👤 Premier Worlds
ถาด GN สแตนเลส Food Pan หลายขนาด พร้อมฝาปิด ตั้งแต่ 1/1 ถึง 1/9

สแตนเลส 304 กับ 201 หน้าตาเหมือนกันจนแยกด้วยตาไม่ออก แต่ส่วนผสมต่างกัน และความต่างนั้นจะเห็นชัดเมื่ออุปกรณ์ต้องเจออาหารเค็ม อาหารเปรี้ยว ความร้อน และน้ำยาล้างทุกวันอย่างในไลน์บุฟเฟ่ต์และครัวเชิงพาณิชย์ บทความนี้อธิบายความต่างของสแตนเลส 304 201 430 และ 316 แบบใช้งานได้จริง วิธีทดสอบที่เชื่อได้และเชื่อไม่ได้ ความหมายของคำว่าสแตนเลสเกรดอาหาร และคำถามที่ควรถามผู้ขายก่อนซื้ออ่างอุ่นอาหารสแตนเลส ถาดอุ่นอาหาร หรือถาดบุฟเฟ่ต์สแตนเลส

ทำไมสแตนเลสถึงไม่เป็นสนิม

สแตนเลสคือเหล็กที่ผสมโครเมียมตั้งแต่ราว 10.5% ขึ้นไป โครเมียมทำปฏิกิริยากับออกซิเจนในอากาศเกิดเป็นฟิล์มโครเมียมออกไซด์บางมากที่มองไม่เห็น ฟิล์มนี้กั้นไม่ให้เนื้อเหล็กสัมผัสน้ำและอากาศโดยตรง และซ่อมตัวเองได้เมื่อผิวเป็นรอยขีด ตราบใดที่ผิวสะอาดและได้สัมผัสออกซิเจน

ธาตุอื่นที่ผสมเข้าไปเปลี่ยนคุณสมบัติต่อ นิกเกิลช่วยให้เนื้อโลหะมีโครงสร้างแบบออสเทนนิติก ขึ้นรูปลึกได้ดี และเสริมความทนการกัดกร่อน แมงกานีสกับไนโตรเจนใช้แทนนิกเกิลบางส่วนเพื่อลดต้นทุนวัตถุดิบ ส่วนโมลิบดีนัมช่วยต้านการกัดกร่อนจากเกลือ ความต่างของเกรด 304 201 430 และ 316 จึงมาจากสัดส่วนของธาตุเหล่านี้เป็นหลัก

เทียบสแตนเลส 304 กับ 201 รวมถึง 430 และ 316

เกรดส่วนผสมหลักโดยประมาณแม่เหล็กดูดความทนการกัดกร่อนพบบ่อยใน
304 (18/8)โครเมียมราว 18% นิกเกิลราว 8–10%ไม่ดูด อาจดูดเล็กน้อยตรงรอยพับหรือขอบที่ผ่านการขึ้นรูปดี ใช้เป็นเกรดอ้างอิงของอุปกรณ์ครัวจำนวนมากภาชนะครัว อ่างล้าง โต๊ะสแตนเลส อุปกรณ์สัมผัสอาหาร
201โครเมียมราว 16–18% นิกเกิลราว 3.5–5.5% แมงกานีสราว 5.5–7.5%ไม่ดูดหรือดูดเล็กน้อยหลังขึ้นรูปต่ำกว่า 304 โดยเฉพาะกับเกลือและกรดโครงเฟอร์นิเจอร์ ราวจับ ของตกแต่ง ภาชนะบางประเภท
430 (18/0)โครเมียมราว 16–18% แทบไม่มีนิกเกิลดูดชัดเจนปานกลาง เหมาะกับที่แห้งช้อนส้อม แผงเครื่องใช้ไฟฟ้า ก้นภาชนะสำหรับเตาเหนี่ยวนำ
316โครเมียมราว 16–18% นิกเกิลราว 10–14% โมลิบดีนัมราว 2–3%ไม่ดูดสูงกว่า 304 ต้านเกลือได้ดีอุปกรณ์แปรรูปอาหาร งานใกล้ทะเล งานที่เจอเกลือเข้มข้น

ตัวเลขในตารางเป็นช่วงโดยประมาณตามการแบ่งเกรดที่ใช้กันทั่วไป แต่ละมาตรฐานและแต่ละโรงงานอาจต่างกันเล็กน้อย สิ่งที่ควรจำคือ 304 กับ 201 อยู่กลุ่มเดียวกันที่แม่เหล็กไม่ค่อยดูด ต่างกันที่ปริมาณนิกเกิลกับแมงกานีส ส่วน 430 อยู่อีกกลุ่มที่แม่เหล็กดูดชัด

อาหารเค็ม เปรี้ยว และร้อน ทำอะไรกับสแตนเลส

ศัตรูหลักของสแตนเลสในครัวไทยคือคลอไรด์จากเกลือ น้ำปลา ซีอิ๊ว และน้ำเกลือดองผัก คลอไรด์เจาะฟิล์มป้องกันเป็นจุดเล็ก ๆ จนเกิดหลุมสนิม (pitting) ที่ขยายลงลึกได้ ส่วนกรดจากมะนาว มะขาม น้ำส้มสายชู และซอสมะเขือเทศ ทำให้ฟิล์มบางลงเมื่อสัมผัสนาน ความร้อนเร่งปฏิกิริยาทั้งสองแบบ ต้มยำที่พักร้อนอยู่ในถาดหลายชั่วโมงจึงเป็นสภาพที่หนักกว่าการใส่อาหารเย็นชั่วคราวมาก

ในสภาพแบบนี้ 304 มีนิกเกิลและโครเมียมมากกว่า จึงทนกว่า 201 อย่างเห็นได้ชัด แต่ไม่ได้แปลว่า 304 ไม่มีวันเป็นสนิม ถ้าทิ้งน้ำเกลือค้างข้ามคืนหรือล้างด้วยน้ำยาคลอรีนเข้มข้นบ่อย ๆ ก็เกิดจุดได้เช่นกัน ส่วน 201 มักเริ่มเห็นจุดน้ำตาลหรือคราบคล้ายชาตามรอยต่อและขอบเร็วกว่า โดยเฉพาะโรงแรมหรือรีสอร์ตริมทะเลที่อากาศมีไอเกลือ แม้ชิ้นนั้นจะไม่ได้สัมผัสอาหารเลย

ทดสอบสแตนเลสด้วยแม่เหล็ก ได้แค่ไหน

การเอาแม่เหล็กไปจ่อเป็นวิธีที่คนใช้มากที่สุดเพราะง่ายและเร็ว แต่บอกได้น้อยกว่าที่คนส่วนใหญ่คิด เหตุผลคือ 304 และ 201 อยู่กลุ่มออสเทนนิติกเหมือนกัน ในสภาพปกติแม่เหล็กไม่ดูดทั้งคู่ แม่เหล็กจึงแยกสองเกรดนี้ออกจากกันไม่ได้

  • ดูดติดแน่นทั้งชิ้น — น่าจะเป็นสแตนเลสกลุ่มแม่เหล็ก เช่น 430 หรือเป็นเหล็กชุบโครเมียม ต้องตรวจต่อว่าเป็นแบบไหน
  • ไม่ดูดเลย — อยู่กลุ่ม 304 316 หรือ 201 แต่ไม่ได้ยืนยันว่าเป็น 304
  • ดูดเบา ๆ เฉพาะขอบ รอยพับ หรือรอยเชื่อม — เป็นเรื่องปกติของสแตนเลสกลุ่มออสเทนนิติกที่ผ่านการขึ้นรูปหรือดัด ไม่ได้แปลว่าเป็นของปลอม

อีกจุดที่ทำให้สับสนคืออุปกรณ์ที่ใช้กับเตาเหนี่ยวนำ เตาประเภทนี้ต้องใช้ภาชนะที่แม่เหล็กดูดติด ภาชนะที่ใช้กับเตาเหนี่ยวนำได้จึงมักมีก้นเป็นสแตนเลสกลุ่มแม่เหล็กหรือก้นหลายชั้น การที่ก้นภาชนะดูดแม่เหล็กจึงอาจเป็นการออกแบบให้ใช้กับเตาได้ ไม่ใช่สัญญาณว่าวัสดุด้อย ถ้าจะใช้อ่างกับเตาเหนี่ยวนำ ให้ถามผู้ขายว่าภาชนะที่วางบนเตาใช้กับ Induction ได้หรือไม่

วิธีตรวจเกรดสแตนเลสที่เชื่อถือได้มากกว่า

วิธีบอกอะไรได้ความน่าเชื่อถือข้อควรรู้
แม่เหล็กแยกกลุ่มที่แม่เหล็กดูด (430 เหล็กชุบ) ออกจากกลุ่มที่ไม่ดูดต่ำ สำหรับแยก 304 กับ 201ขอบและรอยพับอาจดูดเล็กน้อยแม้เป็น 304
น้ำยาทดสอบแบบหยดแนวโน้มว่านิกเกิลต่ำหรือสูง ตามชนิดน้ำยาปานกลางต้องขัดผิวให้สะอาด อ่านผลตามเวลาในคู่มือ อาจทิ้งรอย ควรหยดจุดที่มองไม่เห็น
เครื่องวิเคราะห์ XRF แบบมือถือปริมาณธาตุเป็นเปอร์เซ็นต์ภายในไม่กี่วินาทีสูงใช้บริการห้องปฏิบัติการหรือผู้ให้บริการตรวจวัสดุ ไม่ทำลายชิ้นงาน
ตัวปั๊มใต้ภาชนะ เช่น 18/8 หรือ 304สิ่งที่ผู้ผลิตแจ้งไว้ขึ้นกับผู้ผลิตอาจหมายถึงเฉพาะชิ้นที่ปั๊ม ไม่ใช่ทุกชิ้นในชุด
เอกสารวัสดุจากโรงงานเหล็กส่วนผสมของแผ่นเหล็กต้นทางสูง ถ้าโยงกับล็อตสินค้าได้บอกเรื่องแผ่นวัตถุดิบ ไม่ได้ยืนยันทุกชิ้นส่วนของสินค้า
ดูความเงา น้ำหนัก หรือระดับราคาแทบไม่ได้บอกเกรดต่ำมากผิวขัดเงาได้ทุกเกรด ความหนักขึ้นกับความหนาแผ่นมากกว่าเกรด

น้ำยาทดสอบที่ขายทั่วไปมีหลายชนิด บางชนิดตรวจว่ามีนิกเกิลหรือไม่ บางชนิดออกแบบมาแยก 201 กับ 304 โดยดูการเปลี่ยนสีภายในเวลาที่กำหนด ผลอ่านต่างกันตามยี่ห้อน้ำยา จึงต้องอ่านคู่มือของชุดที่ใช้ และถือเป็นการคัดกรองเบื้องต้น ถ้าเป็นการจัดซื้อจำนวนมากหรือต้องมีผลอ้างอิง การยิง XRF แบบสุ่มตัวอย่างตอนตรวจรับเป็นวิธีที่ชัดเจนที่สุด

สแตนเลสเกรดอาหาร หมายถึงอะไร

สแตนเลสเกรดอาหาร (food grade) หมายถึงวัสดุที่เหมาะกับการสัมผัสอาหาร คือไม่ปล่อยสารที่เป็นอันตรายหรือทำให้รสและกลิ่นอาหารเปลี่ยนในการใช้งานตามปกติ ผิวเรียบพอทำความสะอาดได้ทั่ว และทนการกัดกร่อนเพียงพอกับลักษณะการใช้งานนั้น ในอุปกรณ์ครัวเชิงพาณิชย์ เกรดที่ถูกใช้อ้างอิงบ่อยที่สุดคือ 304 รองลงมาคือ 316 สำหรับงานที่เจอเกลือหรือกรดหนักกว่า

ข้อควรเข้าใจคือคำว่าเกรดอาหารบนฉลากหรือในคำโฆษณาไม่ได้บอกเลขเกรด ถ้าโครงการหรือฝ่ายจัดซื้อต้องการระบุเป็นตัวเลข เช่น ต้องเป็น 304 ทั้งชุด ควรถามต่อให้ชัดว่าเป็นเกรดอะไร และหมายถึงชิ้นส่วนไหนบ้าง เพราะใน chafing dish หรือชุดอ่างอุ่นอาหารหนึ่งชุด ผู้ผลิตจำนวนมากใช้วัสดุต่างกันตามหน้าที่ของแต่ละชิ้น

ชิ้นส่วนไหนของอ่างอุ่นอาหารสแตนเลสที่ต้องใส่ใจเรื่องเกรด

ชิ้นส่วนสิ่งที่ต้องเจอประเด็นที่ควรถาม
ถาดใส่อาหาร Food Panสัมผัสอาหารโดยตรง ร้อนนาน เค็ม เปรี้ยว เข้าเครื่องล้างจานชิ้นแรกที่ควรถามเกรด
อ่างน้ำล่างน้ำร้อนต่อเนื่อง แร่ธาตุ ความร้อนจากเปลวไฟหรือฮีทเตอร์วัสดุและความหนา ทนความร้อนซ้ำทุกวันได้แค่ไหน
ฝาด้านในไอน้ำจากอาหารที่มีเกลือและไขมันหยดกลับวัสดุเดียวกับตัวอ่างหรือไม่
โครง ขา ด้ามจับน้ำหก น้ำยาทำความสะอาด อากาศชื้นหรือไอเกลือใช้เกรดต่างจากถาดหรือไม่ ซึ่งพบได้ทั่วไป
หม้อซุปและภาชนะใส่ของเหลวของเหลวร้อนค้างนาน บางเมนูเค็มจัดวัสดุส่วนที่สัมผัสน้ำซุป
ภาชนะที่วางบนเตาเหนี่ยวนำต้องเป็นวัสดุที่แม่เหล็กดูดใช้กับ Induction ได้หรือไม่

ถาดFood Panเป็นชิ้นที่ทำงานหนักที่สุดในชุด เพราะทั้งสัมผัสอาหาร เข้าเครื่องล้างจานวันละหลายรอบ และยังใช้ข้ามไปเก็บในตู้แช่หรือเข้าเตาอบได้ จึงเป็นจุดที่ควรเริ่มถามเรื่องวัสดุก่อน ส่วนโครงและขาที่ไม่สัมผัสอาหาร ความทนต่อน้ำยาและความชื้นเป็นเรื่องหลัก

จะซื้อถาดสแตนเลส 304 หรืออ่างอุ่นอาหาร ควรถามผู้ขายอย่างไร

  1. ขอเกรดวัสดุแยกตามชิ้นส่วน คือ ถาด อ่างล่าง ฝา และโครง ไม่ใช่คำตอบรวมคำเดียว
  2. ถามว่าคำว่าเกรดอาหารที่ระบุ หมายถึงเกรดตัวเลขอะไร
  3. ถามความหนาของแผ่นและลักษณะผิว เช่น ผิวเงาหรือผิวด้าน เพราะมีผลต่อความทนและการดูแลไม่ต่างจากเกรด
  4. ถ้าใช้กับเตาเหนี่ยวนำ ถามว่าภาชนะชิ้นไหนใช้กับ Induction ได้
  5. ถ้าเป็นโครงการหรือจัดซื้อจำนวนมาก ตกลงวิธีตรวจรับไว้ก่อน เช่น สุ่มยิง XRF และขอให้ระบุวัสดุในเอกสารการสั่งซื้อ
  6. ถามวิธีดูแลและน้ำยาที่แนะนำ เพื่อให้ทีมล้างใช้ให้ถูกตั้งแต่วันแรก

ชุดอ่างอุ่นอาหารและอุปกรณ์บุฟเฟ่ต์ของ Premier Worlds ระบุวัสดุบนเว็บว่า Stainless Steel ถ้าต้องการทราบวัสดุของแต่ละรุ่นหรือแต่ละชิ้นส่วนก่อนสั่งซื้อ สอบถามทีมงานได้ที่ 097-159-4553 หรือ LINE @premierworlds

ใช้งานให้ทน ไม่ว่าจะเป็นเกรดไหน

  • ไม่พักอาหารเค็มหรือเปรี้ยวในถาดข้ามคืน ย้ายใส่ภาชนะเก็บแล้วล้างถาดทันที
  • เทน้ำในอ่างล่างทิ้งหลังใช้ทุกครั้ง และเช็ดแห้ง
  • เลี่ยงน้ำยาฟอกขาวและคลอรีนเข้มข้น ถ้าต้องใช้ให้ล้างน้ำตามทันที
  • ไม่ใช้ฝอยเหล็ก เศษเหล็กที่ฝังผิวทำให้เกิดจุดสนิมได้แม้บนสแตนเลสเกรดดี
  • อุปกรณ์ที่ตั้งใกล้ทะเลหรือในห้องที่ชื้น เช็ดโครงและขาให้แห้งบ่อยกว่าปกติ

รายละเอียดวิธีล้างและขจัดคราบแต่ละชนิดอยู่ในคู่มือทำความสะอาดอ่างอุ่นอาหาร ส่วนใครกำลังดูอุปกรณ์มือสองหรือเช่าใช้ วิธีตรวจวัสดุในบทความนี้ใช้ได้เช่นกัน อ่านต่อได้ที่ซื้อใหม่ เช่า หรือซื้ออ่างอุ่นอาหารมือสอง

รุ่นที่กล่าวถึงในบทความ

ถาด GN สแตนเลส Food Pan หลายขนาด พร้อมฝาปิด ตั้งแต่ 1/1 ถึง 1/9 ถาด GN สแตนเลส Food Pan อ่างอุ่นอาหาร Roll Top ทรงยาว ฝาม้วน ขาทอง Chafing Dish สแตนเลส พร้อมถาด Food Pan อ่างอุ่นอาหาร Roll Top ฝาม้วน สแตนเลส เตาอุ่นอาหารไฟฟ้า ฮีทเตอร์ปรับระดับความร้อน สำหรับอ่างอุ่นอาหาร เตาอุ่นอาหารไฟฟ้า ฮีทเตอร์ ถ้วยใส่แอลกอฮอล์ หม้ออุ่นซุปไฟฟ้า Soup Kettle 8 ลิตร สแตนเลส หม้ออุ่นซุปไฟฟ้า Soup Kettle 8 ลิตร

ดูรุ่นและขนาดทั้งหมดได้ที่หน้าอ่างอุ่นอาหาร

คำถามที่พบบ่อย

สแตนเลส 304 กับ 201 ดูด้วยตาเปล่าออกไหม

ดูไม่ออก ทั้งสองเกรดขัดเงาได้เหมือนกันและแม่เหล็กไม่ดูดเหมือนกัน วิธีที่แยกได้คือน้ำยาทดสอบสำหรับคัดกรองเบื้องต้น หรือเครื่องวิเคราะห์ XRF ซึ่งบอกปริมาณนิกเกิลและแมงกานีสได้ชัดเจน

แม่เหล็กดูดสแตนเลส แปลว่าของปลอมไหม

ไม่เสมอไป ถ้าดูดเบา ๆ เฉพาะขอบหรือรอยพับ เป็นเรื่องปกติของสแตนเลสที่ผ่านการขึ้นรูป ถ้าดูดแน่นทั้งชิ้น อาจเป็นเกรด 430 ซึ่งเป็นสแตนเลสจริงแต่คนละกลุ่มกับ 304 หรืออาจเป็นเหล็กชุบ ต้องตรวจด้วยวิธีอื่นต่อ

สแตนเลส 201 ใส่อาหารได้ไหม

201 ถูกใช้ทำภาชนะและอุปกรณ์หลายประเภทในตลาด แต่ทนการกัดกร่อนน้อยกว่า 304 เมื่อเจออาหารเค็ม เปรี้ยว และร้อนเป็นเวลานาน ชิ้นที่สัมผัสอาหารโดยตรงและใช้หนักทุกวัน ผู้ซื้อจำนวนมากจึงเลือก 304 หรือถามเกรดของชิ้นนั้นให้ชัดก่อนซื้อ

สแตนเลส 430 คืออะไร ใช้กับเตาแม่เหล็กไฟฟ้าได้ไหม

430 เป็นสแตนเลสที่แทบไม่มีนิกเกิล แม่เหล็กดูดชัด ทนสนิมน้อยกว่า 304 ในที่ชื้นหรือเจอเกลือ แต่เพราะแม่เหล็กดูด จึงนิยมใช้เป็นก้นภาชนะสำหรับเตาเหนี่ยวนำ ซึ่งคนไทยมักเรียกว่าเตาแม่เหล็กไฟฟ้า

SUS304 กับ 18/8 คืออันเดียวกันไหม

SUS304 คือชื่อเรียกเกรด 304 ตามระบบมาตรฐานอุตสาหกรรมญี่ปุ่น ส่วน 18/8 เป็นชื่อเรียกตามสัดส่วนโครเมียมราว 18% และนิกเกิลราว 8% ซึ่งตรงกับกลุ่ม 304 โดยประมาณ แต่ตัวเลข 18/8 ไม่ได้ระบุเกรดอย่างเป็นทางการ ถ้าต้องการความชัดเจนให้ถามเลขเกรด

อุปกรณ์บุฟเฟ่ต์ของ Premier Worlds เป็นสแตนเลสเกรดอะไร

บนเว็บระบุวัสดุว่า Stainless Steel ลูกค้าสอบถามวัสดุของแต่ละรุ่นและแต่ละชิ้นส่วนได้ก่อนสั่งซื้อ ทางโทร 097-159-4553 หรือ LINE @premierworlds

สนใจอ่างอุ่นอาหาร? ส่งรูปหน้างานหรือจำนวนที่ต้องการให้ทีมงานได้เลย

📞 โทร 097-159-4553 💬 LINE @premierworlds